Գործնական քերականություն․ գոյականական անդամի լրացումներ

257.Կետերըփոխարինիրինչպիսի՞կամո՞րհարցերինպատասխանողբառերովկամբառակապակցություններով (որոշիչներով):

Օրինակ`

Դեղին ծաղիկներն օրորվում են մեղմ զեփյուռից:
Ազատ գետը ողողել էր մարդաշատ քաղաքի տներն ու պարիսպները:
Խիզախ ճանապարհորդը պատմում էր ծայրահեղ չորային անապատի մասին:
Գետը բարակ շղարշով էր ծածկվել:
Լեռների հսկա ստվերները ծածկել էին հմայիչ դաշտերն ու հովիտները: Հնէաբանները քարե դամբարանից ժանգոտած գործիքներ գտան:

258.Ընդգծված ծավալունորոշիչները (որոշիչբառակապակցությունները)գրի՛րորոշյալիցհետո: Կետադրությաննուշադրությո՛ւնդարձրու:

Օրինակ`

Անտառաբնակ բուի նման մի կին քաշում էր գանգակի պարանր: Զանգակի պարանը քաշում էր մի կին` նման անտառաբնակ բուի:

 Սրտաբուխ ու մտերիմ այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան:

Այս ձայնը ՝ սրտաբուխ ու մտերիմ, ուշքի բերեց նրան:

Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին:             

Մի ժպիտ՝ գարնան երեկոյի նման գգվող, թառել էր դեմքին:             

Կոշտուկներով պատած ու հողաբույր ձեռքերը հարգանք
էին ներշնչում:

Ձեռքերը՝ կոշտուկներով պատած ու հողաբույր, հարգանք
էին ներշնչում:

Անտառային հավերժահարսի  նման մի աղջիկ հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:

Մի աղջիկ՝ անտառային հավերժահարսի նման հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:

Երկարոտն ու նրբակազմ մի կին անցնում էր մեր փողոցով:

Մի կին, երկարոտն ու նրբակազմ,անցնում էր մեր փողոցով:

Գազանիկը մարդու ձեռքերին նմանվող երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով թաթեր ուներ:

Գազանիկը ուներ թաթեր մարդու ձեռքերին նմանվող՝ երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով,

259.Տրվսւծ ծավալունորոշիչներնավելացրո՛ւ ընդգծվածգոյականներինայնպես, որլինեննրանցիցառաջևհետո: Կետադրությաննուշադրությո՛ւնդարձրու:

Օրինակ`

Ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց: Ջրաղացը լռել էր արդեն: — Ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց ջրաղացը լռել էր արդեն:
Ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց, լռել էր արդեն:
Արդեն լռել էր ջրաղացը` ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց:

Խուճապահար թռչունի նման: Մի աղջիկ մոտեցավ հավաքվածներին:

Խուճապահար թռչունի նման, մի աղջիկ մոտեցավ հավաքվածներին:

Մի աղջիկ՝ խուճապահար թռչունի նման,մոտեցավ հավաքվածներին:

Վերջալույսի շողերով օծված: Լեռն առասպելական մի նահապետ էր կարծես:

Լեռն՝ վերջալույսի շողերով օծված,առասպելական մի նահապետ էր կարծես:

Լեռն Առասպելական մի նահապետ էր կարծես, Վերջալույսի շողերով օծված

Կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած: Զանգը բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:

Զանգը ՝Կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխը գցած,բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:

260.Նախորդվարժությանօրինակներիօգնությամբբացատրի՛ր, թեե՛րբևինչպե՛սէտրոհվումծավալունորոշիչը (որոշիչբառակապակցությունը):

261.Հարցական դերանունները փոխարինի´ր համապատասխան որոշիչ բառակապակցություններով:

Հեռագիրը` նրա, բերել էին գիշերը:
Ծաղիկը` դեղին և վարդագույն, դաշտում կարծես միակն էր:
Աշունը շուկան լցրել է մրգերով` քաղցրահամ և գեղեցիկ։
Նրա հիասթափությունը մատնում էին աչքերը` :
Մի ժպիտ` լուսավոր և բարի թառել էր դեմքին:

262.Կետադրի՛ր:

Ընկերս՝ զվարթ ու կատակաբան, շուրջն էր հավաքել բոլոր հյուրերին:
Կանաչազարդ դաշտավայրը՝ ցողված վաղորդյան մարգարիտներով, վառվում էր,ծիածանի ամենանուրբ գույներով:
 Այդ առավոտ տեսածս առաջին բանը մեր ծիրանենին էր՝ ծաղկազգեստ ու բուրող:
Մայրամուտին ծովը՝ շառագույն ու հանդարտ, հանկարծ ալեկոծվեց:

263.Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր հատկացուցիչներով:

 Ո՞ւմ աչքն ամբողջ օրը ճանապարհին էր:Շան
Միշտ հիշում է ո՞ւմ խոսքը:Թշնամու
Ինչի՞ ջուրը բարձրացել էր ձնհալից:Լճի
Ինչի՞ արմատները շատ խորն էին թափանցել:Բույսի
Ինչի՞ փողոցները լայն էին և ուղիղ:Քաղաքի

264.Ընդգծված բառերինավելացրո՛ւհատկացուցիչլրացումներ, որոնքցույցտան, թեդրանք (հատկացյալները) ո՛ւմ, կամ ինչի՛նենպատկանումկամ վերաբերում:

Ձկնորսի ձկնեբը լույսի պատճառով շատ խորն էին իջել:
Մայրիկը սիրով կարդում էր բանաստեղծությունները:
Երեկոն այս գյուղում շատ խաղաղ էր:
Բակի խանութն արդեն երկար ժամանակ փակ էր:
Հայրիկի հրամանները շատ արագ էին կատարվում:

265.Նախադասություններնընդարձակի´ր` ընդգծվածհատկացուցիչիևհատկացյալիմիջևավելացնելովփակագծումտրվածբառակապակցությունը: Կետադրությաննուշադարությո´ւնդարձրու:

Օրինակ`

Արեգակի խավարումը  սարսափ առաջացրեց մարդկանց մեջ: (ընդամենը մի քանի րոպե տևող) – Արեգակի` ընդամենը մի քանի րոպե տևող խավարումը սարսափ առաջացրեց մարդկանց մեջ:

Նոբելի գործարանները ցրված էին Եվրոպայով մեկ: (պայթուցիկ նյութեր արտադրող)

Նոբելի պայթուցիկ նյութեր արտադրող գործարանները ցրված էին Եվրոպայով մեկ

Նոբելի կտակր կարծես թե հակասում էր նրա ապրած կյանքին: (մարդության խաղաղասիրությունն ու զարգացումը խթանող)

Նոբելի մարդության խաղաղասիրությունն ու զարգացումը խթանող  կտակր կարծես թե հակասում էր նրա ապրած կյանքին:

Վիկտոր Համբարձումյանը դարձավ աստղաֆիզիկայի ամբիոնի առաջին վարիչը: (իր իսկ նախաձեռնությամբ ստեղծված)

Վիկտոր Համբարձումյանը դարձավ՝ աստղաֆիզիկայի իր իսկ նախաձեռնությամբ ստեղծված ամբիոնի առաջին վարիչը:

Նա նկատեց, որ փայտանյութի բաղադրությունր ինչ-որ բանով խաղողի շաքարն է հիշեցնում (թղթի ու արհեստական մետաքսի վերածվող):

Նա նկատեց որ փայտանյութի՝ թղթի ու արհեստական մետաքսի վերածվող բաղադրությունր ինչ-որ բանով խաղողի շաքարն է հիշեցնում։

Քիմիկոսներն էին ելք փնտրում այդ երկրների բնակչությանն օգնելու: (գյուղատնտեսական մթերքների կարիք ունեցող)

Քիմիկոսներն էին ելք փնտրում այդ երկրների գյուղատնտեսական մթերքների կարիք ունեցող բնակչությանն օգնելու:

266.Ընդգծվածհատկացուցիչներիևհատկացյալներիկապըհստակ ցույց տալուհամարկա՛մ շարադասությունըփոխիր, կա՛մկետադրիր:

Առագաստանավիանցյալ դարում ապրած նավապետի գրառումներում մի հետաքրքիր փաստ կա:
Վարելահողերի անտառներ հատելու միջոցով ընդարձակման հետ հաճախացան խորշակները, որոնք իսկական պատուհաս են հողագործության համար:

Հողիսև մրրիկներից պաշտպանող բարեկամըանտառն է:
Մթնոլորտը կեղտոտում են նաև անտառային հրդեհների արևի դեմքր ծածկող ծուխնու հրաբխային մուրը:
Մարդիկ ուտելի քարաքոսի «մանանայի» նման գետնին ցրված հատիկները հավաքում ու ալյուր էին սարքում:
Անձրևների և հալոցքի ջրի լեռնային ապարներր մաշեցնող շիթերը քայքայում են նաև շատ հանքային աղեր:

267.Տրվածնախադասություններիընդգծվածանդամներըհամեմատի՛ր. Բխմբիլրացումներնինչո՞վենտարբերվումԱխմբիորոշիչներից: Փորձի՛րբացատրել,թեինչո՛ւենդրանքբացահայտիչկոչվում:

Ա. Մեծ գիտնական Նյուտոնը քիչ աշակերտներ է ունեցել:
 Բ. Նյուտոնը` մեծ գիտնականը, քիչ աշակերտներ է ունեցել:

Ա. Մի օր նրա դուռը թակեց նախկին ծովագնաց էդմունդ Հալեյը:
Բ. Մի օր նրա դուռը թակեց էդմունդ Հալեյր` նախկին ծովագնացը:

Ա. «Թագավորական աստղագետ» Հալեյը հիմնականում պարզեց գիսավորների շարժման գաղտնիքները:
Բ. Հալեյը` «Թագավորական աստղագետը», հիմնականում պարզեց գիսավորների շարժման գաղտնիքները:

268.Ընդգծվածորոշիչներնըստօրինակիդարձրո՛ւբացահայտիչ: Կետադրությաննուշադրությո՛ւնդարձրու:
Օրինակ`

Սիրոաստվածուհի Աստղիկը լողանում էր Արածանիի ջրերում:  Աստղիկը` սիրոաստվածուհին, լողանում էր Արածանիի ջրերում:
Հայաստանի ամենամեծլիճ  Սևանից սկիզբ է առնում միայն Հրազդանը:
Տղան մոտեցավ չարաճճիգեղեցկուհի  արքայադստերը:
Զորքր պաշարում է երկրիմայրաքաղաք Նինվեն ու սպասում նոր հրամանի:
Կինը հարևաններին բողոքում է իրոչու փուչ  մարդ Նազարից: Նազարիհետկռվող Սաքոն էլ էր այդ հարսանիքում:
 Արյունոտվում էր զորավարի սիրտը իրհայրենիք Իտալիայի թշվառ վիճակից:
Ծերունին հաճախ էր իր թոռնիկ Կարոյով հպարտանում:

269.Հարցականդերանուններիփոխարենհամապատասխանբացահայտիչներգրի՛ր:

Միքայելը` ո՞վ, երեկ մեր տանն էր:
Տանտիրուհուց` ումի՞ց, հեռագիր էր ստացել:
Տղան անհամբեր սպասում էր Սևուկի` ինչի՞ երևալուն:
Մայրը որդուց` ումի՞ց, արդեն երկար ժամանակ լուր չուներ:
Քուռկիկ Ջալալին արագ մոտեցավ տիրոջը` ո՞ւմ:
Հրազդանը` ի՞նչը, Երևանով է անցնում:

270.Կետադրի՛ր:

Մենք ես ու Ցոլակը մտանք բակ:
Ընկերներս գլխաբաց չթե հասարակ շապիկով երկու տղա քայլում էին գետափով:
Ես ու իմ ընկերը Անդոն հաց ենք տանում նրա հոր բրուտ Ավագի համար:
Կարմիր շորերով աղջիկը այդ բարձրահասակ երեխան հեռացավ կտուրից ու մոտեցավ աղջիկներին:
Մուխի մեջ երևաց ոսկե ծամիկներով Ազնոն դուստրը իմ վաղեմի ծանոթի:
Քամին աշխարհի հզոր ու անսանձ ոգին վայրագ ուժով խառնեց- պղտորեց գետի անշարժ ջրերը:
Մեր երեխաներիս աչքը չէր հեռանում արագիլներից:
Ամենավերին աստիճանին կանգնած էր իմ բարեկամը Բաֆուտի Ֆոնը:
Ծառերից հազարամյա կաղնիներից կանցնես ու կտեսնես փնտրածդ հյուղակը: