Լաբորատոր փորձ – Օքսիդների ստացում
Նպատակ՝ ուսումնասիրել տարբեր նյութերի այրման և քայքայման արդյունքում օքսիդների ստացման գործընթացը։
Փորձ 1.
Մագնեզիումի այրում՝ մետաղական (հիմնական) օքսիդի ստացում
Պահանջվող նյութեր և սարքեր
• Մագնեզիումի ժապավեն (Mg)
• Պինցետ
• Սպիրտայրոց կամ ալկոհոլային լամպ
• Պորցելանե աման
Փորձի ընթացք
1. Պինցետով վերցնում ենք մագնեզիումի ժապավենը։
2. Վառում ենք այն սպիրտայրոցի կրակի վրա։
3. Մագնեզիումը վառվում է պայծառ սպիտակ բոցով՝ առաջացնելով սպիտակ փոշի։
4. Ստացված նյութը մագնեզիումի օքսիդն է (MgO)։
Քիմիական հավասարում
2Mg + O2—>2MgO
Փորձ 2.
Ծծումբի այրում՝ թթվային օքսիդի ստացում
Պահանջվող նյութեր և սարքեր
• Ծծումբ (S)
• Գդալ (լաբորատոր)
• Սպիրտայրոց
• Ապակե բանկա
Փորձի ընթացք
1. Ծծումբը տեղադրում ենք գդալի մեջ։
2. Վառում ենք այն սպիրտայրոցի կրակի վրա։
3. Ծծումբը վառվում է կապույտ բոցով՝ առաջացնելով գազ, որը բանկայի մեջ դեղնավուն գույնի է։
4. Այս գազը ծծմբի երկօքսիդն է (SO₂)։
Քիմիական հավասարում
S + O2—>SO2
Փորձ 3.
Կալցիումի կարբոնատի (կրաքարի) տաքացում՝ օքսիդի ստացում ջերմային քայքայմամբ
Պահանջվող նյութեր և սարքեր
• Կալցիումի կարբոնատ (CaCO₃)
• Փորձանոթ
• Սպիրտայրոց
Փորձի ընթացք
1. Կալցիումի կարբոնատի մի փոքր քանակություն տեղադրում ենք փորձանոթում։
2. Տաքացնում ենք այն սպիրտայրոցի կրակի վրա։
3. Տաքացման ընթացքում նյութը քայքայվում է՝ առաջացնելով կալցիումի օքսիդ (CaO) և ածխածնի երկօքսիդ (CO₂) գազ։
4. Եթե CO₂ գազը անցկացնում ենք կրաքարի ջրի միջով, այն պղտորվում է։
Քիմիական հավասարում
CaCO3—>Ca0+CO2
Եզրակացություն
• Մետաղների այրման արդյունքում առաջանում են հիմնական օքսիդներ (օր․՝ MgO)։
• Ոչ մետաղների այրման արդյունքում առաջանում են թթվային օքսիդներ (օր․՝ SO₂)։
• Բարդ նյութերի ջերմային քայքայմամբ նույնպես կարող են ստացվել օքսիդներ (օր․՝ CaO)։
Նռանե Մուրադյանի ուսումնական բլոգ 