Class work
Քիմիա
Գործնական աշխատանք․<<Նյութերի դասակարգումը, բանաձևերի կազմումը
անվանումը, հաշվարկներ բանաձևերով >>
Ընթացքը․ Սովորողները սեղանին դրված նյութերը դասակարգելու են, հիմնավորելով
իրենց ընտրությունը, գրելու են բանաձևերը և անվանումները․
ա) պարզ և բարդ նյութերի
պարզ նյեութեր
Fe – երկաթ
Cu – պղինձ
O₂ – թթվածին
Բարդ նյութեր
H₂O – ջուր
NaCl – նատրիումի քլորիդ
CO₂ – ածխաթթու գազ
բ) պարզ նյութերը՝ մետաղների և ոչմետաղների
գ) բարդ նյութերը՝ անօրգանականի և օրգանականի
Առաջադրանք 1․ Բնութագրեք Ձեր դասակարգած նյութերի ֆիզիկական և քիմիական
հատկությունները
Առաջադրանք 2․ Կատարեք հաշվարկներ` ա) Որոշեք նյութերի հարաբերական
մոլեկուլային զանգվածներ`Mr
O₂ → Mr = 2 · 16 = 32
CO₂ → Mr = 12 + 2 · 16 = 44
NaCl → Mr = 23 + 35.5 = 58.5
բ) Ընտրեք երկուական բարդ նյութ (2 հատ անօրգանական, 2 հատ օրգանական) և կատարեք հաշվարկ՝ որոշեք տարրերի զանգվածային հարաբերությունները, զանգվածային բաժինները (%) և մոլային բաժինները(%) այդ նյութերում:
Ռացիոնալ հավասարում
Օրգանիզմների սեռական բազմացումը
Օրգանիզմների սեռական բազմացումը։Էջ 47-48։
1․Ի՞նչ է սեռական բազմացումը և ինչո՞ւ է այն կարևոր թե՛ բույսերի, թե՛ կենդանիների համար։
Սեռական բազմացումը կարևոր է, քանի որ ապահովում է գենետիկական բազմազանություն, հարմարվողականություն և տեսակների երկարաժամկետ գոյատևում։
2․Որո՞նք են սեռական բազմացման հիմնական տարբերությունները բույսերի և կենդանիների մոտ։
Բույսերի մոտ սեռական բազմացումը տեղի է ունենում ծաղկի միջոցով՝ փոշոտումից հետո, իսկ սերունդը զարգանում է սերմի մեջ։ Կենդանիների մոտ սեռական բազմացումը կատարվում է արական և իգական անհատների մասնակցությամբ, բեղմնավորումը կարող է լինել ներքին կամ արտաքին, և սերունդը զարգանում է ձվի մեջ կամ մոր օրգանիզմում։
3․Ի՞նչ դեր ունեն ծաղկի մասերը (փոշեհատիկ, սերմնաբուն) բույսերի սեռական բազմացման ընթացքում։
Ծաղկի փոշեհատիկը պարունակում է արական սեռական բջիջները և փոշոտման ընթացքում տեղափոխվում է սերմնաբուն, որտեղ գտնվում է իգական սեռական բջիջը։ Փոշեհատիկից առաջացած փոշենալարով արական բջիջը հասնում է սերմնաբջջին, տեղի է ունենում բեղմնավորում, և արդյունքում ձևավորվում է սերմը, որից հետագայում զարգանում է նոր բույսը։
4․Ինչո՞ւ է սեռական բազմացումը ապահովում սերունդների բազմազանություն, ի տարբերություն անսեռ բազմացման։
Սեռական բազմացումը ապահովում է սերունդների բազմազանություն, որովհետև նոր օրգանիզմը ստանում է գեներ երկու տարբեր ծնողներից, և բեղմնավորման ընթացքում գեները խառնվում են՝ առաջացնելով նոր ժառանգական համադրություններ։ Ի տարբերություն դրա՝ անսեռ բազմացման դեպքում սերունդը գրեթե նույնական է ծնողին, քանի որ մասնակցում է միայն մեկ օրգանիզմ, և գենետիկական փոփոխությունները շատ քիչ են։
Նռանե Մուրադյանի ուսումնական բլոգ 