Հեղինակը բանաստեղծությունը վերնագրել է Պատրանք, որովհետև այդ տեսարանները նրան թվացել է, նա պատկերացրել է և անիրականը բանաստեղծության միջոցով արտահայտել:
Հ. Թումանյանի «Չախչախ թագավորը» հեքիաթը դերերով պատմե՛լ սովորիր(դասարանում բեմադրելու ենք):
Անգիր սովորիր Հ. Թումանյանի «Պատրանք» բանաստեղծությունը:
Անծանոթ բառերը դո՛ւրս գրիր, բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր:
Գրի՛ր պատրանք, մութ, քաջ, կուսական բառերի հոմանիշները:
Once upon a time(ժուկով-ժամանակով) there lived a king. This king announced (հայտարարեց) throughout the land:
“I will give half my kingdom (թագավորությանս կեսը) to the man who can tell a lie that I can agree that is a lie.”
A shepherd (հովիվ) came and said, “My father has got a pipe (խողովակ). The pipe is very long and he can stir (խառնել) the stars with it».
“That’s possible,” answered the King. “My grandfather had a pipe. He used to (սովորություն ուներ) put one end of it in his mouth and stretch (ձգել) the other up to the sun to light it.”
The man went out scratching (քորելով) his head.
A tailor came and said, “I am sorry, O King, to have come so late. Wind (քամի), storm (փոթորիկ) and lightning (կայծակ) did not let me come early”. I was patching up the crack (ճեղք) of the sky.
“Oh, “I believe it is true” said the King, “but you haven’t patched it very well, for it rained a little again this morning.
This man also went away empty-handed (դատարկաձեռն).
A villager came in with a bag on his shoulder. “What do you want, my good man?” asked the King. “You owe (պարտք լինել) me a bag of gold. I have come for it.” “A bag of gold!” exclaimed (բացականչեց)the King astonished (զարմացած). “That s a lie (սուտ). I do not owe you anything.”
“All right. It is a lie. Then give me half your kingdom.”
“No, no. You’re quite right (Դուք միանգամայն ճիշտ եք). It’s not a lie,” the king tried to correct(ուղղել) himself.
“So I am telling the truth. Then give me the bag of gold.”
Answer the questions:
What did the king say to all people? I will give half my kingdom to the man who can tell a lie that I can agree that is a lie.
Who came first? The shepherd
What did he say? My father has got a pipe. The pipe is very long and he can stirthe stars with it.
What was the king’s answer? My grandfather had a pipe. He used toput one end of it in his mouth and stretch the other up to the sun to light it.
Who came second? The tailor.
What did he say? I am sorry, O King, to have come so late. Wind, storm and lightning did not let me come early”. I was patching up the crack of the sky.
What was the king’s reply? But you haven’t patched it very well, for it rained a little again this morning.
Who came after the tailor? The villager.
What did he tell the king? You owe me a bag of gold.
What did the king answer? That s a lie. I do not owe you anything.
Դասարանական առաջադրանքներ 1․ 336-ին ի՞նչ թվանշանով վերջացող թիվ պետք է գումարել, որպեսզի ստացված գումարը 5-ի բազմապատիկ լինի։ 336+9=345 336+4=340 4-Ով և 5-Ով։
2․ 418-ից ի՞նչ թվանշանով վերջացող թիվ պետք է հանել, որպեսզի ստացված գումարը 5-ի բազմապատիկ լինի։418-3=415 418-8=410 3-Ով և 8-Ով :
3․ 5-ի բազմապատի՞կ են արդյոք հետևյալ արտահայտությունների արժեքները։ 336+1124=1460 այո 336+1009=1345այո 336+25=311ոչ 7366-114=7252ոչ 4․ Գրի՛ր 16-ի բոլոր բաժանարարները և 16-ի երեք բազմապատիկ։ բաժանարարներ-16,1,2,8,4: Բազմապատիկ-16,32,48:
Տնային առաջադրանքներ
1․ Ասա՛ մի այնպիսի թիվ, որը գումարելով 234-ին՝ ստացված գումարը 5-ի բաժանվի առանց մնացորդի։ 234+1=235, 234+6=240 1-Ով և 6-Ով
2․ 4516-ից հանրի՛ր մի այնպիսի թիվ, որ ստացված տարբերությունը 5-ի բազմապատիկ լինի։ 4516-16=4500, 4516-1=4515 16-Ով և 1-Ով
3․ 5-ի բազմապատի՞կ են արդյոք հետևյալ արտահայտությունների արժեքները։ 3036-321=2715 այո 3362-27=3335այո 4251+214=4465այո 1326-196=1130այո 2345-23=2322ոչ 4․ Գրի՛ր 12-ի բոլոր բաժանարարները և 12-ի երեք բազմապատիկ։ Բժանարարները-12,1,2,6: Բազմապատիկները-12,24,36
Բանաստեղծության միջից գտի՛ր և դո՛ւրս գրիր անծեր բառի հոմանիշները: Անծայր:
Բանաստեղծության միջից գտի՛ր և դո՛ւրս գրիր երկյուղ բառի հոմանիշը: Ահ:
Փորձի՛ր բացատրել բանաստեղծության վերնագիրը: Իր երգով մարդն արտահայտում է իր զգացմունքները ի ր համար կարևոր արժեքները, իր ունեցածը: Թումանյանը իր բանաստեղծությունը անվանել է ՙԻմ երգը՚, որովհետև այն կարծես թե ինքնակենսագրություն:
3․Քանի՞ բաժանարար ունի 12-ը։ Ո՞ր թվերն են դրանք։ 6-հատ
1, 2, 3, 4, 6, 12
4․Գտե՛ք թվի բոլոր բաժանարարները։
35-1, 5, 7, 35
48- 1, 2, 4, 6, 8, 24 , 48
19- 1, 19
3640- 1 ,2, 4, 5, 7, 8, 3640.
5․ Գտե՛ք տրված թվի բազմապատիկ որևէ երեք թիվ։
5- 10,15, 45.
14- 28, 42, 56.
20- 40, 60, 80.
6․Կատարիր գործողությունը։
14կգ250գ — 3կգ750գ =11կգ500գ — 3կգ750գ=8կգ 250գ
28ց32կգ — 4ց90կգ= 24ց58կգ — 4ց90կգ= 20ց 32կգ
22տ200կգ — 640կգ=22տ440կգ — 640կգ= 22տ200կգ
7․Հաշվիր արտահայտության արժեքը։
7560։90+(1282-1214)-8400:100=68
8. Եթե Աննան իր գնած ժապավենը բաժանի 7ական մետր երկարությամբ կտորների, ապա կառաջանա 6 այդպիսի կտոր, և կավելանա 2մ ժապավեն։ Հաշվի՛ր, թե քանի մետր ժապավեն է գնել Աննան։
Լուծում՝
6×7+2=44մ
9․Երևանից Մոսկվա ինքնաթիռի թռիչքի տևողությունը 2ժ30րոպե է։ Այդ թռիչքը չվացուցակով նախատեսված է ժամը 12։25-ին։ Ժամը քանիսի՞ն ինքնաթիռը վայրէջք կկատարի Մոսկվայում, եթե թռիչքը տեղի ունենա ճիշտ ժամանակին։
12ժ 25ր+2ժ 30ր=14ժ 55ր
10․Ուղղանկյունը անկյունագծերով բաժանվում է 4 այնպիսի եռանկյունների, որոնց մակերեսները հավասար են։ Հաշվի՛ր այդ եռանկյուններից մեկի մակերեսը, եթե ուղղանկյան լայնությունը 55մմ է, իսկ երկարությունը 80մմ։
3․ Քանի՞ բաժանարար ունի 24-ը։ Ո՞ր թվերն են դրանք։ 1, 2, 3, 4, 6, 8, 24. 7 բաժանարար
4․ Գտե՛ք թվի բոլոր բաժանարարները։
50- 1, 2, 5, 10, 50.
45- 1, 5, 9, 45.
47-1, 46
124, 1, 2, 4, 124
1434-1, 2, 3, 6, 10, 1434.
5․ Գտե՛ք տրված թվի բազմապատիկ որևէ երեք թիվ։
2- 4, 6, 14
3- 6, 24, 12
4- 8, 16, 32
40- 80, 160, 200,
6․ Կատարիր գործողությունը։
18կմ650մ — 16կմ850մ= 12կմ200մ — 16կմ850մ=4կմ650մ
15մ25սմ — 7մ40սմ=9մ15սմ — 7մ40սմ=2մ25սմ
16դմ7սմ — 8սմ= 16դմ1սմ — 8սմ=16դմ7սմ
7․Հաշվիր արտահայտության արժեքը։
320000:(3012+6988)+(4580-3012)=1600
3
0
1
2
+
6
9
8
8
1
0
0
0
0
3
2
0
0
0
0
:
1
0
0
0
0
=
3
2
4
5
8
0
—
3
0
1
2
1
5
6
8
+
3
2
1
6
0
0
8. Երբ Անին իր մոտ եղած 124ուլունքը փորձեց հավասար քանակներով բաժանել ընկերուհիներին, ապա նրանցից յուրաքանչյուրին հասավ 10 ուլունք։ Քանի՞ հոգու բաժանեց Անին ուլունքները։ Քանի՞ ուլունք մնաց Անիին։
Լուծում՝
124:10=12, (4 մնացորթ )
Պատ՝ 12. 4
9. Երևանից Մոսկվա ինքնաթիռի թռիչքի տևողությունը2ժ30րոպե է։ Այդ թռիչքը չվացուցակով նախատեսված է ժամը 12։25-ին։ Սակայն թռիչքը հետաձգվեց 2ժ20րոպեով։ Ժամը քանիսի՞ն այն վայրէջք կկատարի Մոսկվայում։
12ժ25ր+2ժ30ր=14ժ55 14ժ55ր+2ժ20ր=17 ժ 15ր
10․Դաշտում արածում էին սագեր և ուլիկներ։ Արամը հաշվեց և տեսավ, որ նրանք միասին ունեն 18գլուխ և 50 ոտք։ Քանի՞ սագ և քանի՞ ուլիկ էր արածում դաշտում։